عزيز دولت آبادى

مقدمه 34

سخنوران آذربايجان ( از قطران تا شهريار ) ( فارسي )

گرفته‌اند . ناگفته نماند كه برخى از نادرستيها ، و لغزشهاى محرّران و اشتباهات تذكره‌نويسان كم‌تتبع ناگزير در اين اثر بىنظير و نفيس راه جسته است . هرچند كه نسبت و مقدار آنها در برابر فرهنگ سخنوران ، همانند قطره و دريا ، و ذرّه و مهر و كاه و كوهست ، با وجود اين به پاره‌يى از آنها ذيلا اشاره مىشود : 1 - زكى مراغه‌يى به شكل نرگسى مراغه‌يى ، نازكى مراغه‌يى هم ضبط شده است . 2 - از « سهوى تبريزى » تحت عنوان جداگانه به صورت « سموى تبريزى » هم ياد شده است . 3 - طاهر اردبيلى ( محمد كاظم زرگر ) به صورت « ظاهر اردبيلى » هم آمده است . 4 - از الهى اردبيلى ( كمال الدّين حسين بن خواجه شرف الدّين ) تحت عنوان حسين اردبيلى هم ياد شده است . در الهى وفاتش 937 و در حسين 950 قيد شده است . 5 - محمود تبريزى تحت عنوان مخمور هم آمده است . 6 - شوقى يزدى ( از احفاد خواجه رشيد ) را تحت عنوان شوقى تبريزى هم قيد كرده در يزدى تاريخ درگذشت را 963 و در تبريزى 954 آورده است . 7 - اشرف مراغه‌يى ( درويش اشرف فرزند ابو على . . . ) را كه به سال 864 درگذشته است ذيل عنوان « اشرف تبريزى » هم آورده و افزوده است كه به قول بعضى از اردبيل است و تاريخ درگذشتش را هم به غلط 854 آورده است . « دول اسلاميه » را هم جزو مآخذ نقل كرده ولى مشخصات آن در مقدمهء فرهنگ سخنوران ذكر نشده است . 8 - از امامى خلخالى شاعر ديگرى هم به نام امامى اردبيلى آورده و بيت خلخالى را به او هم نسبت داده است . 9 - بديعى تبريزى كه محرر صحف ابراهيم به غلط بديع تبريزى قيد كرده در دو جا بديعى ، بديع ضبط شده است . 10 - از بديعى صفوى پسر بهرام ميرزا هم دو شاعر ساخته است الف - بديع ، ب - بديعى . 11 - از شرف الدّين حسن بن محمد مشهور به « رامى » و متخلص به « شرف » بنا به ضبط صحف ابراهيم تحت عنوان « رومى تبريزى » ! ياد كرده است . 12 - از صادقى خويى تحت عنوان صادقيهء خويى هم ذكرى رفته است . 13 - تاثير تبريزى هم دو جا ذكر شده به تخلص و به نام : « محسن تبريزى » .